Stan na 16 listopada 2026. To przegląd krajowych i unijnych instrumentów dla firm, sprawdzony w harmonogramach NFOŚiGW i na stronach instytucji w dniu odczytu. Nabory szybko się zmieniają, więc przed działaniem sprawdź aktualny harmonogram.
Dziś nie ma otwartego naboru na dotację do wymiany maszyn, sprężarek, napędów ani ciepła odpadowego w typowej firmie. Są instrumenty zwrotne (kredyty, gwarancje, pożyczki), kilka naborów dla wąskich grup i zapowiedź dla MŚP na 2027 rok. Poniżej opisujemy każdy z nich, a na końcu to, co firma może zrobić teraz.
W skrócie: co jest, a czego nie ma
| Instrument | Status na 16.11.2026 | Dla kogo | Czy dotyczy wymiany maszyn i efektywności |
|---|---|---|---|
| FEnIKS cz. 1, efektywność energetyczna w dużych i średnich firmach | II nabór zamknięty 13.03.2026; w harmonogramie NFOŚiGW brak kolejnego | duże i średnie firmy | tak, ale nabór zamknięty; wpłynęło 130 wniosków na ponad 827 mln zł |
| Przemysł energochłonny, OZE (III nabór) | otwarty 02.11.2026-30.04.2027; pożyczka z częściowym umorzeniem | firmy z instalacją w systemie ETS | nie: tylko wytwarzanie energii elektrycznej z OZE |
| Kogeneracja z biogazu | otwarty do 30.11.2026 | firmy produkujące energię z biogazu | nie: kogeneracja |
| Magazyny ciepła i Fundusz Transformacji Ciepłownictwa | planowane od 01.12.2026 do 31.03.2027 | ciepłownicy | nie dla zwykłej firmy |
| Kredyt Ekologiczny BGK | IV konkurs zamknięty, V nieogłoszony | MŚP, small mid-cap i mid-cap | tak; premia po inwestycji, nie klasyczna dotacja |
| Gwarancja Ekomax | dostępna przez banki | MŚP, small mid-cap i mid-cap | tak; gwarancja i dopłata do kapitału dla MŚP |
| Pożyczki regionalne z umorzeniem | w wybranych województwach | mikro, małe, czasem średnie firmy | tak; pożyczka z częścią umorzoną |
| Pożyczki PARP (FENG.01.02) | start wniosków zapowiadany, parametrów nie potwierdzono u źródła | firmy MŚP i duże | tylko pośrednio: wymagana mapa cyfryzacji albo audyt potencjału cyrkularności |
| Innovation Fund, nabór dla MŚP | publikacja w grudniu 2026, wnioski od 2027 | MŚP z projektami 2,5-20 mln euro | do ustalenia po opublikowaniu dokumentów |
| ARiMR, I.10.2 i przetwórstwo | nabory zamknięte (03.11.2026 i 30.09.2026) | rolnicy i firmy przetwórcze | tak, ale zamknięte |
Po kolei
FEnIKS: efektywność w dużych i średnich firmach
Program Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS) finansował w części 1 poprawę efektywności energetycznej, także z OZE, w dużych i średnich firmach. Drugi nabór trwał od 28.11.2025 do 13.03.2026 (termin przedłużony). Wpłynęło 130 wniosków (86 od dużych i 44 od średnich firm) na łączną kwotę ponad 827 mln zł. Zakres prac miał wynikać z audytów, a dla budynków wymagano co najmniej 30 % oszczędności energii pierwotnej, dla linii i procesów technologicznych co najmniej 10 %. Strona naboru nie wspomina o trzecim naborze, a harmonogram NFOŚiGW z 16 listopada 2026 r. nie ma takiej pozycji.
Przemysł energochłonny, OZE (III nabór)
Nabór trwa od 2 listopada 2026 r. do 30 kwietnia 2027 r. albo do wyczerpania środków; budżet to 348,54 mln zł. Forma to pożyczka z możliwością częściowego umorzenia. Mogą ubiegać się przedsiębiorcy, którzy prowadzą instalację objętą unijnym systemem handlu emisjami (ETS). Wspierane jest wyłącznie wytwarzanie energii elektrycznej z OZE (nie ciepła i nie kogeneracji), co najmniej 80 % energii ma być zużyte na miejscu, sprzęt musi być nowy. Magazyn energii kwalifikuje się tylko razem ze źródłem zbudowanym w tej samej inwestycji. Program nie dotyczy wymiany maszyn.
Kogeneracja z biogazu
W harmonogramie NFOŚiGW nabór na kogenerację z biogazu trwa do 30 listopada 2026 r. Dotyczy producentów energii z biogazu, nie typowej firmy produkcyjnej.
Innovation Fund dla MŚP
Według strony Komisji Europejskiej nabór dla MŚP ma mieć budżet 200 mln euro i dotyczy projektów z nakładami od 2,5 do 20 mln euro. Publikacja jest planowana na grudzień 2026 r. (3 grudnia), pierwsza runda wniosków kończy się pod koniec marca 2027 r., druga w końcu września 2027 r. Strona nie mówi, czy projekty typowo efektywnościowe się kwalifikują. Rozstrzygną to dokumenty naboru.
ARiMR
Dla rolników: interwencja I.10.2 (obszary A, B i C) trwała od 5 października do 3 listopada 2026 r. Dla firm przetwórczych: nabór na przetwórstwo trwał od 1 do 30 września 2026 r. i obejmował między innymi maszyny, linie technologiczne oraz OZE. Oba nabory są zamknięte, a komunikaty ARiMR nie zapowiadają kolejnych. Szczegóły: efektywność energetyczna w gospodarstwach rolnych.
Pożyczki PARP
PARP uruchamia fundusz pożyczkowy FENG.01.02 na cyfrową i zieloną transformację (pożyczki 2,5-15 mln zł). Z prezentacji PARP z 23 czerwca 2026 r. wynika, że do wniosku trzeba dołączyć mapę cyfryzacji albo audyt potencjału cyrkularności, a pożyczki obejmują firmy mikro, małe, średnie i duże z całej Polski. Program nie jest nastawiony na samą efektywność energetyczną. Terminu otwarcia naboru i listy partnerów nie potwierdziliśmy u źródła, więc sprawdź stronę PARP przed planowaniem.
Co firma może zrobić teraz
- Zrób audyt. Prawie każdy instrument finansowy na efektywność wymaga audytu: Kredyt Ekologiczny, Ekomax i pożyczki regionalne. Audyt pokaże też, czy 30 % oszczędności jest w ogóle osiągalne.
- Wybierz drogę, która działa bez naboru. Wniosek o gwarancję Ekomax składa się w banku, a o pożyczkę z umorzeniem u partnerów finansujących. Opisujemy je na stronach gwarancje i pożyczki.
- Sprawdź białe certyfikaty. Przy dużych oszczędnościach (od 10 toe rocznie) świadectwa są dodatkowym przychodem, ale wniosek trzeba złożyć przed pracami. Zobacz białe certyfikaty.
- Zbierz dane o zużyciu energii. Piątego konkursu Kredytu Ekologicznego nie ogłoszono, ale gotowa dokumentacja skróci przygotowanie, gdyby się pojawił. Zobacz audyt do Kredytu Ekologicznego.
- Sprawdź, czy dotyczy Cię obowiązkowy audyt przedsiębiorstw, w poradniku.
- Nie planuj inwestycji pod dotację, której nie ogłoszono. Gdy zakup jest pilny, rozważ finansowanie zwrotne.
Jak możemy pomóc
Zaczynamy od pytania, czy inwestycja ma sens bez dotacji, a potem szukamy instrumentu, który obniży koszt finansowania. Członkowie naszego zespołu zawodowo weryfikują też audyty składane do różnych programów dofinansowań, więc znamy z pierwszej ręki błędy, na których wnioski się wykładają.
- audyt energetyczny przedsiębiorstwa i audyty maszyn oraz linii produkcyjnych,
- zestawienie instrumentów pod Twoją inwestycję: pożyczka z umorzeniem, gwarancja, białe certyfikaty.
Audyt pod pożyczkę lub dotację dla firmy. Robimy audyty energetyczne budynków, hal, maszyn i linii produkcyjnych oraz pomagamy dobrać instrument finansowania. Bezpłatna analiza wstępna: opisz firmę, a powiemy, jaki audyt będzie potrzebny i czy zakres ma szansę spełnić warunki. Cała Polska. Wycena indywidualna.
Najczęstsze pytania
Czy teraz można dostać dotację na wymianę maszyn albo sprężarek?
W harmonogramie naborów NFOŚiGW z 16 listopada 2026 r. nie ma otwartego ani planowanego naboru na wymianę maszyn, sprężarek, napędów ani na ciepło odpadowe dla zwykłych firm. Drugi nabór FEnIKS dla dużych i średnich firm zamknięto 13 marca 2026 r. Harmonogram nie ma kolejnego.
Co z programem Przemysł energochłonny?
Trzeci nabór „Przemysł energochłonny – OZE” trwa od 2 listopada 2026 r. do 30 kwietnia 2027 r., ale dotyczy tylko produkcji energii elektrycznej z OZE przez firmy z instalacją objętą unijnym systemem ETS. Nie obejmuje ciepła ani kogeneracji i nie finansuje wymiany maszyn.
Czy rolnicy mogą jeszcze skorzystać z ARiMR?
Nabór na OZE i efektywność energetyczną w gospodarstwach (interwencja I.10.2) trwał od 5 października do 3 listopada 2026 r. i jest zamknięty. ARiMR nie podał kolejnego terminu. Szczegóły są na naszej stronie o efektywności energetycznej w gospodarstwach rolnych.
Kiedy pojawi się nabór Innovation Fund dla MŚP?
Według strony Komisji Europejskiej publikacja naboru ma nastąpić w grudniu 2026 r. (strona podaje datę 3 grudnia), a termin wniosków w pierwszej rundzie to koniec marca 2027 r. Projekty muszą mieć nakłady inwestycyjne od 2,5 do 20 mln euro i mogą składać je wyłącznie MŚP. Czy efektywność energetyczna będzie w zakresie, wyjdzie z dokumentów naboru.
Co firma może zrobić, jeśli nie ma dotacji?
Przygotować audyt, bo prawie każdy instrument finansowy go wymaga: Kredyt Ekologiczny, Ekomax i pożyczki regionalne. Warto też wybrać instrument działający bez naboru (gwarancja Ekomax, pożyczki z umorzeniem), sprawdzić, czy inwestycja kwalifikuje się do białych certyfikatów, i zebrać dane o zużyciu energii.
Czy można liczyć na dotację w 2027 r.?
Tego nie da się obiecać. Znamy jedną zapowiedź: Innovation Fund dla MŚP. Dla pozostałych instrumentów zapowiedzi nie znaleźliśmy, więc planu inwestycji nie warto opierać na dotacji, której nie ogłoszono.
Gdzie to sprawdzić
- NFOŚiGW: harmonogram naborów
- NFOŚiGW: Przemysł energochłonny, OZE, III nabór
- NFOŚiGW: FEnIKS cz. 1, II nabór (duże i średnie firmy)
- Komisja Europejska: Innovation Fund, nabór IF26 dla MŚP
- PARP: pożyczki na cyfrową i zieloną transformację
- BGK: efektywność energetyczna i OZE dla firm
Stan na 16 listopada 2026. Nabory szybko się zmieniają, więc przed działaniem sprawdź aktualny harmonogram NFOŚiGW i ogłoszenia instytucji.