Stan na 16 listopada 2026. Źródła: program priorytetowy „Poprawa efektywności energetycznej wielorodzinnych budynków mieszkalnych na terenach wiejskich” (NFOŚiGW, Fundusz Modernizacyjny), strona naboru z regulaminem, ogłoszeniem i wzorem audytu ex-ante. Warunki programów mogą się zmienić, więc przed złożeniem wniosku sprawdź ogłoszenie i regulamin na stronie instytucji.
Bloki po dawnych państwowych gospodarstwach rolnych i rolniczych spółdzielniach mają te same kłopoty: stare ściany, stare piece i wysokie rachunki. Program z Funduszu Modernizacyjnego może pokryć do 100 procent kosztów ich modernizacji. Pieniądze idą przez wojewódzkie fundusze do gmin. Nabór z września 2026 roku jest zamknięty. Warto jednak znać jego wymagania, bo ewentualny kolejny nabór może mieć podobne zasady.
Stan programu w skrócie
| Co | Informacja |
|---|---|
| Status | ostatni nabór 9 do 30 września 2026 zakończony. Wyników nie opublikowano na stronie, wnioskodawcy są informowani pismem. Kolejnego naboru nie ogłoszono |
| Budżet naboru | 500 mln zł (udostępnienie środków wojewódzkim funduszom na dotacje) |
| Dotacja | do 100 % kosztów kwalifikowanych, bez pomocy publicznej |
| Limit | koszt kwalifikowany do 2 000 zł na m² powierzchni o regulowanej temperaturze |
| Efekt | co najmniej 30 % mniej energii pierwotnej w każdym budynku |
| Wnioskodawca do NFOŚiGW | wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej |
| Beneficjent końcowy | gmina (jednostka samorządu terytorialnego), która wdraża program przez wspólnoty mieszkaniowe |
| Czas programu | 2026 do 2030. Umowy do 31.12.2029, wydatki wojewódzkich funduszy do 30.09.2030 |
| Czy wymaga audytu | tak, audyt energetyczny każdego budynku i zbiorczy audyt ex-ante na wzorze funduszu |
Dla kogo ten program, a dla kogo nie
Program obejmuje wielorodzinne budynki mieszkalne, które spełniają jednocześnie trzy warunki:
- własnościowy: co najmniej trzy samodzielne lokale mieszkalne, co najmniej dwóch różnych właścicieli, budynek oddany do użytkowania nie później niż 1 stycznia 1992 roku,
- terytorialny: gmina wiejska lub miejsko-wiejska, na której obszarze działały państwowe gospodarstwa rolne,
- funkcjonalny: przed 1 stycznia 1992 roku budynek był w dyspozycji podmiotów prowadzących produkcję rolną lub około rolną, w tym byłych rolniczych spółdzielni produkcyjnych.
Budynek, w którym gmina ma własne lokale komunalne, też może wejść do programu, jeśli spełnia te warunki. Do 20 procent powierzchni może służyć celom innym niż mieszkalne, na przykład klubowi seniora albo świetlicy, i budynek nadal jest uznawany za mieszkalny. Wspólnota mieszkaniowa może być formalna albo nieformalna.
Program nie jest dla zwykłych bloków w miastach ani dla domów jednorodzinnych. Dla domów jednorodzinnych jest program Czyste Powietrze.
Na co są pieniądze
- termomodernizacja budynku: docieplenie ścian, dachu i stropów, wymiana stolarki, modernizacja instalacji centralnego ogrzewania, ciepłej wody i wentylacji,
- instalacje OZE w budynku, na przykład fotowoltaika,
- wymiana źródła ciepła na takie, które nie spala paliw kopalnych, na przykład pompę ciepła albo przyłącze do ciepła sieciowego,
- systemy zarządzania energią w budynku,
- elementy spoza audytu, jeśli służą szerszym celom (zieleń, elektromobilność, dostępność, magazyny energii, cyfryzacja), do 15 procent kosztów kwalifikowanych.
Czego nie finansuje program: instalacji i modernizacji źródeł ciepła na paliwa kopalne oraz kosztów zarządzania inwestycją, poza kosztami wymaganymi prawem, na przykład inspektorem nadzoru. VAT jest kwalifikowany tylko wtedy, gdy beneficjent końcowy nie może go odliczyć. Koszty liczy się od 1 czerwca 2026 roku do 31 sierpnia 2030 roku, a inwestycja nie może być zakończona przed złożeniem wniosku.
Ile można dostać
Dotacja może wynieść do 100 procent kosztów kwalifikowanych. Koszt kwalifikowany podzielony przez powierzchnię o regulowanej temperaturze nie może przekroczyć 2 000 zł na metr kwadratowy. Przykład: budynek o powierzchni 800 m² może mieć koszty kwalifikowane do 1 600 000 zł. Przy dotacji 100 procent własny wkład wynosi zero, o ile wszystkie koszty są kwalifikowane i mieszczą się w limicie. Koszty niekwalifikowane pokrywa gmina lub wspólnota. Łatwo to zapisać jako odejmowanie: koszt kwalifikowany minus dotacja daje 0 zł, a to, co poza limitem, płacisz sam.
Powierzchnia z audytu ex-post może różnić się od powierzchni z audytu ex-ante o nie więcej niż 5 procent bez zmiany dotacji. Przy większej różnicy fundusz może zmienić jej kwotę.
Warunki i wymagania
- Audyt energetyczny każdego budynku, który pokazuje co najmniej 30 procent redukcji energii pierwotnej.
- Po modernizacji żaden budynek nie ma źródła ciepła na stałe paliwa kopalne, a w przypadku źródła indywidualnego na jakiekolwiek paliwa kopalne. Inwestycja musi doprowadzić do likwidacji takiego źródła, jeśli istnieje.
- Audyt ex-ante na wzorze funduszu (zał. 2 do wniosku o udostępnienie środków) i deklaracja audytu ex-post.
- Prawo do dysponowania budynkiem dla całego zakresu albo zgoda właścicieli.
- Oświadczenie o DNSH, o braku podwójnego finansowania oraz ekspertyza ornitologiczna i chiropterologiczna albo oświadczenie o jej dostarczeniu przed robotami.
- Brak pomocy publicznej. Wykorzystanie na działalność gospodarczą do 20 procent rocznej wydajności.
- Okres trwałości 5 lat.
Wzór audytu ex-ante zawiera dane przedsięwzięcia (gmina, nazwa zadania), autora z numerem wpisu do rejestru osób uprawnionych do świadectw charakterystyki energetycznej oraz listę budynków z redukcją energii pierwotnej i powierzchnią o regulowanej temperaturze. Dalej są wskaźniki: liczba budynków, nowa moc OZE (prąd i ciepło), liczba wymienionych źródeł ciepła, roczne zmniejszenie zużycia energii pierwotnej i szacowane zmniejszenie emisji CO2. Dane przenoszą się z kart budynkowych, więc każdy budynek musi mieć kompletny audyt. Autor audytu podpisuje go razem z beneficjentem.
Wskaźniki całego programu to co najmniej 380 budynków, 1350 wymienionych źródeł ciepła, 36 000 GJ rocznie mniej energii pierwotnej i 5 MW nowej mocy OZE.
Jak wyglądał nabór i jak może wyglądać kolejny
- Gmina decyduje, które budynki zgłosi, i zleca audyty oraz inwentaryzację.
- Wojewódzki fundusz przyjmuje wnioski beneficjentów końcowych według własnego ogłoszenia.
- Wojewódzki fundusz składa wniosek do NFOŚiGW w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie (GWD) z podpisem elektronicznym. W jednym naborze może złożyć tylko jeden wniosek.
- NFOŚiGW ocenia wnioski po zamknięciu naboru. Uchwała o udostępnieniu środków ma zapaść w ciągu około 13 dni roboczych od zakończenia oceny, a umowa w ciągu około 30 dni od wejścia uchwały w życie. Terminy są instrukcyjne.
- Jeśli wnioski przekraczają dostępną kwotę, środki dzieli się według metodyki podziału alokacji.
- Po robotach audytor przygotowuje audyt ex-post.
Czy będzie kolejny nabór
Nie wiemy. Strona naboru nie zapowiada kolejnego, a harmonogram NFOŚiGW nie podaje następnego terminu. Program trwa do 2030 roku, ale NFOŚiGW nie ogłosił, czy będzie kolejny nabór. Gminy, które chcą być gotowe, mogą już teraz zlecić inwentaryzację i audyty budynków spełniających warunki.
Na czym wnioski się wykładają
- Budynek, który nie spełnia warunku własnościowego, terytorialnego lub funkcjonalnego, zwłaszcza daty oddania do użytkowania i liczby właścicieli.
- Audyt niespójny z kartą budynkową albo z inwentaryzacją (powierzchnie, przegrody, źródło ciepła).
- Redukcja energii pierwotnej poniżej 30 procent w jednym z budynków, mimo dobrego wyniku całej grupy.
- Koszt ponad 2 000 zł na metr albo źródło ciepła na paliwo kopalne w zakresie.
- Zbiorcze podsumowanie z błędami przeniesionymi z kart budynkowych.
Członkowie naszego zespołu zawodowo weryfikują też audyty składane do różnych programów dofinansowań, więc znamy z pierwszej ręki błędy, na których wnioski się wykładają.
Jak możemy pomóc
Nasz zespół przygotowuje audyty energetyczne od ponad 16 lat i ma na koncie ponad 1000 zrealizowanych audytów. Przy tym programie pomagamy w czterech sprawach:
- Inwentaryzacja i audyt ex-ante dla całego zasobu gminy. Jeden zespół i jedna metoda dają spójne dane we wszystkich budynkach. Mamy za sobą ponad 100 budynków wspólnot mieszkaniowych po audycie. Audytorzy z naszego zespołu mają wpisy w rejestrze osób uprawnionych do świadectw charakterystyki energetycznej, którego numer wzór audytu wymaga.
- Sprawdzenie, które budynki spełniają warunki programu i który zestaw prac daje 30 procent redukcji energii pierwotnej w limicie 2 000 zł na m².
- Zbiorcze podsumowanie na wzorze funduszu i audyt ex-post po robotach.
- Prosta tabela efektów i kosztów dla każdego budynku, do rozmowy ze wspólnotą.
Bezpłatna analiza wstępna. Wyślij nam nazwę budynku, adres, rok budowy i powierzchnię. Odpowiemy, czy budynek ma szansę na wymagane efekty i co trzeba przygotować przed naborem. Napisz do nas przez formularz.
Najczęstsze pytania
Czy wspólnota albo mieszkaniec mogą sami złożyć wniosek?
Nie bezpośrednio do NFOŚiGW. Wniosek do NFOŚiGW składa wojewódzki fundusz ochrony środowiska, a beneficjentem końcowym jest gmina. Gmina wybiera inwestycje, obsługuje je i rozlicza, a wspólnoty mieszkaniowe, formalne i nieformalne, realizują roboty. Rozmowę trzeba więc zacząć od gminy.
Które budynki się łapią?
Wielorodzinne budynki z co najmniej trzema lokalami i co najmniej dwoma właścicielami, oddane do użytkowania nie później niż 1 stycznia 1992 roku, w gminach wiejskich i miejsko-wiejskich, w których działały państwowe gospodarstwa rolne, a przed 1992 rokiem będące w dyspozycji podmiotów rolnych, w tym byłych rolniczych spółdzielni produkcyjnych. Do 20 procent powierzchni może służyć celom innym niż mieszkalne, na przykład klubowi seniora.
Czy nabór jest otwarty?
Nie. Nabór wniosków wojewódzkich funduszy trwał od 9 do 30 września 2026 roku i zakończył się. Strona NFOŚiGW nie podaje wyników, bo wnioskodawcy dostają informację odrębnym pismem, i nie zapowiada kolejnego naboru. Program trwa do 2030 roku, ale nie wiemy, czy pojawi się następny nabór. Dobrze mieć audyt gotowy z wyprzedzeniem.
Czy ogrzewanie węglem lub gazem zostanie dofinansowane?
Nie. Instalacja i modernizacja źródeł ciepła na paliwa kopalne nie jest kwalifikowana. Po modernizacji w żadnym budynku nie może zostać źródło ciepła na stałe paliwa kopalne, a inwestycja musi doprowadzić do likwidacji takiego źródła, jeśli istnieje.
Dlaczego audyt musi mieć specjalną formę?
Fundusz porównuje inwestycje, więc wymaga audytu ex-ante na własnym wzorze, z podsumowaniem z kart budynkowych: redukcją energii pierwotnej, powierzchnią o regulowanej temperaturze, mocą OZE i liczbą wymienionych źródeł. Autor audytu musi mieć wpis w rejestrze osób uprawnionych do świadectw charakterystyki energetycznej.
Gdzie to sprawdzić
Stan na 16 listopada 2026. Warunki programów mogą się zmienić, więc przed złożeniem wniosku sprawdź ogłoszenie i regulamin na stronie instytucji.