Obowiązkowy audyt energetyczny przedsiębiorstw: UC77

Audyt przedsiębiorstwa co 4 lata dziś i w projekcie UC77: progi 2,78 i 23,61 GWh, system zarządzania energią, certyfikacja. Projekt, nie prawo.

Stan na 16 listopada 2026. Podstawa: ustawa o efektywności energetycznej (tekst jednolity, Dz. U. z 2025 r. poz. 711) oraz projekt UC77 w wersji z 23 października 2026 r. (tekst, uzasadnienie, status w Rządowym Centrum Legislacji). Przepisy mogą się zmienić, więc przed działaniem sprawdź je w źródłach na końcu strony.

Duże firmy w Polsce muszą dziś co cztery lata zlecić audyt energetyczny przedsiębiorstwa. Rząd przygotowuje ustawę, która zmieniłaby te zasady. Obowiązek mógłby objąć także mniejsze firmy, jeśli zużywają dużo energii, a największe musiałyby wdrożyć system zarządzania energią. Na tej stronie osobno opisujemy to, co obowiązuje, i to, co jest tylko projektem.

UC77 jest na razie projektem. Wersja z 23 października 2026 r. nie została uchwalona i wymaga jeszcze prac rządu, Sejmu i Senatu. Liczby i terminy z projektu mogą się zmienić.

Co obowiązuje dziś

Temat Obecne przepisy (art. 36-38, 40 ustawy)
Kogo dotyczy przedsiębiorcy z wyjątkiem mikro, małych i średnich
Co trzeba audyt energetyczny przedsiębiorstwa co 4 lata (przeprowadzić lub zlecić)
Wyjątek firma ma system zarządzania energią (norma o takich systemach) albo system EMAS i w jego ramach przeprowadzono audyt energetyczny przedsiębiorstwa
Kto robi audyt podmiot niezależny od firmy z wiedzą i doświadczeniem albo ekspert firmy, który nie jest bezpośrednio zaangażowany w audytowaną działalność
Co obejmuje mierzone, reprezentatywne dane; szczegółowy przegląd budynków, instalacji przemysłowych i transportu, które razem odpowiadają za co najmniej 90 % zużycia energii; w miarę możliwości analiza kosztu cyklu życia
Zgłoszenie do Prezesa URE w 30 dni od audytu, najpóźniej do 31 grudnia roku, w którym firma ma obowiązek audytu; z informacją o możliwych oszczędnościach
Dokumentacja dane z audytu firma przechowuje 5 lat
Kara za brak audytu do 5 % przychodu z poprzedniego roku podatkowego (art. 39 pkt 7 i art. 40 ust. 1 pkt 3)

Wielkość firmy ustala się według Prawa przedsiębiorców. W skrócie: firma jest mała lub średnia, jeśli zatrudnia mniej niż 250 osób i mieści się w progach obrotu lub sumy bilansowej. Dokładne progi i sposób liczenia sprawdź w ustawie albo u księgowego.

Co zmienia projekt UC77 (wersja z 23.10.2026)

Projekt wdraża dyrektywę UE 2023/1791 w sprawie efektywności energetycznej. Poniższe zapisy sprawdziliśmy w tekście projektu i uzasadnieniu.

Temat Co proponuje projekt
Kogo dotyczy audyt każdy przedsiębiorca w rozumieniu Prawa przedsiębiorców, którego średnie całkowite zużycie energii finalnej z ostatnich trzech lat przekracza 2,78 GWh i jest niższe lub równe 23,61 GWh. Z przepisu znika wyjątek dla mikro, małych i średnich firm. Uzasadnienie podaje, że to odpowiednik 10 TJ z dyrektywy
Audyt co 4 lata, przez osobę z certyfikatem, która nie jest bezpośrednio zaangażowana w audytowaną działalność firmy; audyt ma też określać potencjał opłacalnego wykorzystania OZE; wyrywkowa kontrola URE co roku dla 5-10 % audytów, w ciągu 4 lat od zawiadomienia
Plan działań firma sporządza plan działań w 90 dni od audytu: oszczędności, przedsięwzięcia wynikające z zaleceń, harmonogram; zawiadomienie URE w 120 dni od audytu z dołączonym planem; publikacja planu na stronie firmy do 31 marca roku następnego
System zarządzania energią firma, której średnie zużycie z trzech lat przekracza 23,61 GWh, wdraża certyfikowany system zarządzania energią według Polskiej Normy (w praktyce ISO 50001) w 24 miesiące od wejścia w życie ustawy. Wyłączenia: certyfikowany system środowiskowy (norma ISO 14001 lub EMAS) z procedurą odpowiadającą audytowi albo umowa o poprawę efektywności energetycznej na wdrożenie systemu
Certyfikacja audytorów certyfikat wydaje jednostka certyfikująca osoby akredytowana przez Polskie Centrum Akredytacji; jeden certyfikat obejmuje audyty efektywności energetycznej i audyty przedsiębiorstw; ubezpieczenie OC audytora; przechowywanie dokumentów 5 lat. Przepisy o certyfikacji weszłyby w życie po 12 miesiącach od ogłoszenia ustawy
Kary do 5 % przychodu: brak audytu albo audyt niezgodny z wymaganiami, brak planu działań lub jego publikacji, brak systemu zarządzania energią
Pierwszy audyt w 12 miesięcy od wejścia w życie ustawy; wcześniejszy audyt wykonany według dzisiejszych zasad uznaje się, jeśli nie minęły cztery lata; wtedy plan działań w 180 dni od wejścia w życie
Wejście w życie co do zasady 14 dni po ogłoszeniu, z wyjątkami; przepis o audycie przedsiębiorstw po 12 miesiącach od ogłoszenia

Gdzie jest projekt w procesie

Według strony projektu w Rządowym Centrum Legislacji (stan z 16 listopada 2026 r.) projekt ma status „otwarty”. Przeszedł uzgodnienia, konsultacje publiczne i opiniowanie. W dokumentach z 5 listopada 2026 r. widać tryb obiegowy Komitetu do Spraw Europejskich. Kolejne etapy bez dat: Komitet Społeczny, Komitet Ekonomiczny, Stały Komitet Rady Ministrów, Komisja Prawnicza, Rada Ministrów, notyfikacja i skierowanie do Sejmu. Nie ma jeszcze terminu uchwalenia.

Przykład: czy przekraczam próg

Przykład rachunkowy, liczby tylko dla zobrazowania. Zakład zużywa rocznie 1 200 MWh prądu, 1 800 MWh gazu (według faktur w przeliczeniu na energię) i 100 MWh paliwa do własnych samochodów, razem 3 100 MWh, czyli 3,1 GWh. To więcej niż 2,78 GWh i mniej niż 23,61 GWh. Według projektu firma musiałaby co 4 lata zlecić audyt. Zakład, który zużywa 25 GWh, przekroczyłby też drugi próg i wdrażałby system zarządzania energią. Liczy się średnia z trzech ostatnich lat i wszystkie nośniki energii, więc warto zsumować faktury.

Co firma może zrobić już teraz

  1. Zsumuj zużycie energii z trzech lat: prąd, gaz, ciepło i paliwa, także do transportu. Wynik pokaże, w którym przedziale projektu byłaby firma.
  2. Sprawdź, czy dziś masz obowiązek. Jeśli firma nie jest mikro, małym ani średnim przedsiębiorcą, audyt co cztery lata już obowiązuje, a zgłoszenie do URE trzeba złożyć w 30 dni od audytu.
  3. Zadbaj o pomiary. Audyt ma opierać się na mierzonych, reprezentatywnych danych, a brak opomiarowania głównych odbiorników obniża jego jakość.
  4. Jeśli zlecasz audyt teraz, wybierz taki, który spełnia wymogi art. 37. Według przepisu przejściowego projektu audyt zgodny z dzisiejszymi wymogami zostałby uznany, jeśli nie minęły cztery lata.
  5. Nie wydawaj dużych pieniędzy na certyfikację systemu ISO 50001 tylko z powodu projektu, bo tekst może się zmienić. Zbieranie danych i pomiary przydadzą się w każdym wariancie.
  6. Wykorzystaj dane z audytu w innych instrumentach. Audyt przedsiębiorstwa to inny dokument niż audyt wymagany w programach, ale baza danych jest wspólna: zużycie, pomiary, bilans. Piszemy o tym na stronach audyt do Kredytu Ekologicznego, gwarancje Ekomax i Investmax i białe certyfikaty.

Jak możemy pomóc

Wykonujemy audyty energetyczne dla firm: budynków, maszyn i linii produkcyjnych. Członkowie naszego zespołu zawodowo weryfikują też audyty składane do różnych programów dofinansowań, więc znamy z pierwszej ręki błędy, na których wnioski się wykładają.

Certyfikaty audytorów według UC77 jeszcze nie istnieją, bo ustawa nie została uchwalona.

Audyt energetyczny przedsiębiorstwa. Wykonujemy audyt energetyczny przedsiębiorstwa zgodny z wymaganiami ustawy o efektywności energetycznej, który można wykorzystać także przy białych certyfikatach. Cała Polska. Wycenę przesyłamy po zapytaniu.

Zapytaj o wycenę audytu

Najczęstsze pytania

Czy mała firma musi dziś robić audyt energetyczny przedsiębiorstwa?

Nie. Obecnie obowiązek dotyczy przedsiębiorców innych niż mikro, mali i średni. Projekt UC77 usuwa ten wyjątek i uzależnia obowiązek od zużycia energii, ale jest to dopiero projekt.

Od jakiego zużycia energii obowiązywałby audyt według projektu?

Gdy średnie całkowite zużycie energii finalnej z ostatnich trzech lat przekracza 2,78 GWh i nie przekracza 23,61 GWh, firma przeprowadzałaby audyt co 4 lata. Powyżej 23,61 GWh musiałaby wdrożyć certyfikowany system zarządzania energią, chyba że ma system środowiskowy (ISO 14001 lub EMAS) z procedurą spełniającą wymogi audytu.

Czy UC77 jest już prawem?

Nie. Według Rządowego Centrum Legislacji na 16 listopada 2026 r. projekt jest otwarty i znajduje się na etapie Komitetu do Spraw Europejskich. Dalej czekają go kolejne komitety, Komisja Prawnicza, Rada Ministrów i Sejm.

Czy audyt zrobiony dziś będzie uznany po wejściu ustawy?

Według przepisu przejściowego w projekcie audyt przedsiębiorstwa wykonany zgodnie z obecnymi wymogami uznaje się, jeśli od jego przeprowadzenia nie minęły cztery lata. Plan działań trzeba wtedy sporządzić w 180 dni od wejścia w życie ustawy. To zapis projektu, który może się zmienić.

Ile wynosi kara za brak audytu?

W obecnej ustawie kara za nieprzeprowadzenie audytu energetycznego przedsiębiorstwa nie może przekroczyć 5 % przychodu z poprzedniego roku podatkowego. Projekt rozszerza karę (do 5 % przychodu) także na audyt niezgodny z wymaganiami, brak planu działań i brak systemu zarządzania energią.

Kto będzie mógł przeprowadzić audyt?

Według projektu osoba z certyfikatem wydanym przez jednostkę certyfikującą akredytowaną przez Polskie Centrum Akredytacji i niezaangażowana w audytowaną działalność firmy. Przez cztery lata od wejścia w życie przepisów o certyfikacji uznawano by też audyty wykonane przez podmioty i osoby spełniające dzisiejsze wymagania.

Gdzie to sprawdzić

Stan na 16 listopada 2026. Przepisy mogą się zmienić, więc przed działaniem sprawdź je w Rządowym Centrum Legislacji i w Dzienniku Ustaw.

Potrzebujesz podobnego opracowania?

Zostaw kontakt — oddzwonimy, zrobimy bezpłatną analizę wstępną i powiemy, na jaką dotację masz szansę.

Wyceń audyt