DotacjeTomasz Kowalski

Termomodernizacja szpitali z NFOŚiGW: zasady, punktacja, konsultacje

Stan na 16 listopada 2026. Źródła: zatwierdzony program priorytetowy „Poprawa efektywności energetycznej budynków szpitalnych” (NFOŚiGW, Fundusz Modernizacyjny), strony programu i harmonogram naborów NFOŚiGW. Warunki programów mogą się zmienić, więc przed złożeniem wniosku sprawdź ogłoszenie i regulamin na stronie instytucji.

Szpital pracuje całą dobę i zużywa dużo energii na ogrzewanie, wentylację i prąd. Dla takich budynków Fundusz Modernizacyjny przygotował osobny program z budżetem do 1 mld zł. Nabór jeszcze się nie rozpoczął. Zasady są zatwierdzone, a jedna zmiana punktacji czeka na decyzję.

Stan programu w skrócie

Co Informacja
Status naboru planowany, bez daty (harmonogram NFOŚiGW z 16.11.2026: IV kwartał 2026). Brak ogłoszenia i regulaminu
Warunek uruchomienia pozytywna decyzja Europejskiego Banku Inwestycyjnego o finansowaniu inwestycji (strona Funduszu Modernizacyjnego)
Kto składa jednostka samorządu terytorialnego (lub związek JST), która tworzy SPZOZ, ma co najmniej 51 % udziałów lub akcji i większość głosów w podmiocie leczniczym albo tworzy szpital jako jednostkę budżetową
Budżet do 1 mld zł: 900 mln zł dotacji i 100 mln zł pożyczek
Dotacja do 85 % przy co najmniej 7 punktach i koszcie do 2 500 zł na m² (zabytki 3 000 zł). Przy 5 lub 6 punktach i w ESCO/EPC do 49 %
Pożyczka 1 % stałe, do 15 lat, możliwa karencja. Do uzupełnienia dotacji do 85 %, w ESCO/EPC do 100 % kosztów
Szpitale powyżej I poziomu tylko formuła ESCO/EPC
Efekt z audytu co najmniej 30 % mniej energii pierwotnej i 25 % mniej energii końcowej
Koszty kwalifikowane od 1 lipca 2026 do 31 października 2030

Dla kogo ten program

Program obejmuje budynki, w których podmiot leczniczy prowadzi działalność szpitalną na co najmniej 80 procentach powierzchni o regulowanej temperaturze. Wnioskodawcą jest samorząd, nie sam szpital. Dotyczy to trzech sytuacji:

  • JST tworzy samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej (SPZOZ),
  • JST ma co najmniej 51 procent udziałów lub akcji w spółce prowadzącej szpital i większość głosów,
  • JST tworzy szpital jako samorządową jednostkę budżetową.

Szpitale bez udziału samorządu, na przykład prywatne, nie mieszczą się w tym katalogu. Państwowe jednostki budżetowe mogą sprawdzić inny program, opisany na stronie FENX.01.01.

Szpitale powyżej I poziomu: tylko ESCO/EPC

Program mówi wprost, że podmioty lecznicze prowadzące szpitale powyżej I poziomu systemu zabezpieczenia realizują inwestycje tylko w formule ESCO/EPC. Poziomy szpitali określa art. 95l ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Poziom szpitala wynika z jego kwalifikacji do systemu zabezpieczenia (dział IVb tej ustawy). Sprawdź go w dokumentach szpitala albo w NFZ.

W formule ESCO/EPC dotacja wynosi do 49 procent, a pożyczka może pokryć resztę, do 100 procent kosztów. Limit 2 500 zł na m² i punkty nie obowiązują. Koszt doradcy technicznego (facylitatora EPC) jest kwalifikowany. Jak działa taka umowa i kiedy się opłaca, opisujemy na stronie ESCO i EPC w budynkach publicznych. W pierwszych konsultacjach część szpitali prosiła o możliwość wyboru ścieżki, ale zapis w zatwierdzonym programie został.

Ile można dostać

Dotacja do 85 procent kosztów kwalifikowanych wymaga dwóch rzeczy: kosztu do 2 500 zł na metr kwadratowy powierzchni o regulowanej temperaturze (3 000 zł dla budynków zabytkowych) i co najmniej 7 punktów. Przykład dla budynku o powierzchni 5 000 m²:

Pozycja 7 punktów lub więcej 5 lub 6 punktów
Najwyższy koszt kwalifikowany (5 000 m² × 2 500 zł) 12 500 000 zł 12 500 000 zł
Dotacja do 85 %, czyli 10 625 000 zł do 49 %, czyli 6 125 000 zł
Pożyczka uzupełniająca (razem z dotacją do 85 %) nie potrzeba do 36 %, czyli 4 500 000 zł
Minimalny wkład własny 1 875 000 zł (15 %) 1 875 000 zł (15 %)

To granica z programu i żadna obietnica dotacji. Przy ESCO/EPC liczy się to inaczej (patrz wyżej). Koszt na metr jest w programie warunkiem dopuszczającym, więc jego przekroczenie może zablokować wniosek. Szczegóły pokaże regulamin naboru.

Punktacja: za co są punkty

Punkty dotyczą naboru ciągłego konkurencyjnego. Wniosek z mniej niż 5 punktami jest odrzucany. Obowiązująca wersja daje najwyżej 11 punktów, a dwa kryteria (redukcja energii i standard budynku) mają skalę od 0 do 2.

Lp. Kryterium Punkty
1 Redukcja energii pierwotnej od 30 do 45 %: 0 pkt; od 45 do 60 %: 1 pkt; od 60 %: 2 pkt
2 Standard EKH+W (ogrzewanie, wentylacja, ciepła woda), budynek opieki zdrowotnej powyżej 250 kWh/(m²·rok): 0 pkt; od 210 do 250: 1 pkt; do 210: 2 pkt. Przy kilku budynkach liczy się ten o największej powierzchni
3 OZE współpracujące 1 pkt
4 Magazyn energii 1 pkt
5 Sezonowy magazyn energii (LDES) 1 pkt
6 Wymiana lub modernizacja źródła ciepła 1 pkt (w projekcie zmiany: 2 pkt za źródło bez spalania paliwa na miejscu)
7 Wentylacja mechaniczna 1 pkt
8 System zarządzania energią (BMS lub EMS) 1 pkt
9 Rozwiązania proekologiczne (zieleń, retencja, zacienienie) 1 pkt

Zmiana punktacji z 28 września 2026

NFOŚiGW ogłosił 8 października drugie konsultacje i przyjmował uwagi do 15 października 2026. Zmiana dotyczy tylko kryterium 6. Źródło ciepła, w którym nie spala się paliwa na miejscu, dostałoby 2 punkty. Za takie źródło uznaje się też układ, w którym po modernizacji biomasa ma udział mniejszościowy i nie ma paliw kopalnych. Przypis w dokumencie zmiany mówi, że ciepło sieciowe nie jest źródłem ze spalaniem paliwa na miejscu. Maksimum wzrosłoby do 12 punktów.

Według NFOŚiGW zmiana nie wpływa na budżet, beneficjentów, zakres inwestycji, wskaźniki ani pomoc publiczną. Na 16 listopada 2026 nie znaleźliśmy informacji o jej przyjęciu. Plik programu na stronie NFOŚiGW nadal ma 11 punktów. Przy planowaniu zakresu warto więc sprawdzić, czy próg 7 punktów da się osiągnąć w obu wersjach.

Co zgłaszano w pierwszych konsultacjach

Pierwsze konsultacje trwały od 15 do 28 stycznia 2026 roku, a webinar 20 stycznia miał ponad 400 uczestników. Wpłynęło 40 wystąpień od samorządów, szpitali, ministerstw, agencji i organizacji branżowych. Prosiły o rozszerzenie listy beneficjentów (spółki samorządowe, szpitale ponadregionalne, podmioty z większościowym udziałem samorządu), wyższe limity dla zabytków, wybór między ESCO/EPC a zwykłą dotacją, wypłatę dotacji w formie zaliczki i jaśniejsze zasady przyznawania punktów. Fundusz napisał, że część uwag rozstrzygnie w dokumentacji naborowej. Zatwierdzony program różni się od projektu w trzech miejscach:

Element Projekt (styczeń 2026) Zatwierdzony program
Dotacja bazowa do 49 %, a 85 % przy co najmniej 8 punktach do 85 % przy co najmniej 7 punktach, poniżej do 49 %
Udział samorządu w spółce szpitalnej 100 % udziałów lub akcji co najmniej 51 % udziałów lub akcji i większość głosów
Limit kosztów 2 500 zł/m² 2 500 zł/m², dla zabytków 3 000 zł/m²

Warunki i dokumenty

  • Audyt ex-ante zgodny z wytycznymi NFOŚiGW i deklaracja audytu ex-post. Wzór ma być załącznikiem do regulaminu naboru, którego jeszcze nie ma. Zakres modernizacji ma wynikać z tego audytu.
  • Redukcja co najmniej 30 procent energii pierwotnej i 25 procent energii końcowej.
  • Zgodność z zasadą DNSH oraz ekspertyza ornitologiczna i chiropterologiczna albo oświadczenie o jej dostarczeniu przed robotami.
  • Prawo do dysponowania budynkiem dla całego zakresu i brak podwójnego finansowania.
  • Brak pomocy publicznej. Działalność gospodarcza w obiekcie do 20 procent rocznej wydajności.
  • Elementy spoza audytu (zieleń, magazyny energii, cyfryzacja, dostępność) do 15 procent kosztów kwalifikowanych. Zarządzanie inwestycją nie jest kwalifikowane, z wyjątkiem kosztów wymaganych prawem i zarządzania przy ESCO/EPC (do 5 procent).
  • Źródła ciepła na paliwa kopalne są niekwalifikowane. Okres trwałości 5 lat.

Jak złożyć wniosek

  1. Ustal poziom szpitala w systemie zabezpieczenia. Od niego zależy, czy idziesz ścieżką konkurencyjną, czy ESCO/EPC.
  2. Sprawdź, czy wnioskodawcą może być Twoja JST (jedna z trzech sytuacji z programu).
  3. Zleć audyt ex-ante i inwentaryzację. Na początku ustal zakres audytu, żeby spełniał wymagania programu.
  4. Dobierz zakres do progu 7 punktów i limitu na metr, albo przygotuj dane wejściowe do przetargu ESCO.
  5. Zbierz załączniki wskazane w regulaminie naboru i złóż wniosek w trybie podanym w ogłoszeniu.

Na czym wnioski się wykładają

  • Wniosek z punktami w szpitalu powyżej I poziomu, który może inwestować tylko przez ESCO/EPC.
  • Powierzchnia o regulowanej temperaturze policzona inaczej w audycie, w inwentaryzacji i we wniosku.
  • Standard EKH+W podany dla budynku innego niż ten o największej powierzchni.
  • Punkty bez pokrycia w audycie (magazyn energii, BMS, wentylacja).
  • Koszty ponad limit na metr albo źródło ciepła na paliwo kopalne w zakresie.
  • Różne dane w audycie i we wniosku: zakres robót, koszty.

Członkowie naszego zespołu zawodowo weryfikują też audyty składane do różnych programów dofinansowań, więc znamy z pierwszej ręki błędy, na których wnioski się wykładają.

Jak możemy pomóc

Nasz zespół przygotowuje audyty energetyczne od ponad 16 lat i ma na koncie ponad 1000 zrealizowanych audytów. Przy tym programie pomagamy w czterech sprawach:

  • Audyt dla obiektu, który pracuje całą dobę. Liczymy realny profil zużycia, wentylację bloków operacyjnych i ciągłość mediów, a rozwiązania dobieramy tak, żeby dało się je wdrożyć na czynnym szpitalu.
  • Dobór zakresu pod próg 7 punktów i pod limit 2 500 zł na m², z wariantami dla obu wersji punktacji.
  • Dane bazowe do przetargu ESCO/EPC: inwentaryzacja, audyt i wartości zużycia, od których liczy się gwarantowaną oszczędność.
  • Audyt ex-ante, dokumenty do wniosku i audyt ex-post.

Szukasz audytu pod nabór? Przygotowujemy audyt energetyczny budynków publicznych pod wymagania programu: stan istniejący, warianty modernizacji i wyliczenie efektu energetycznego. Przed zleceniem robimy bezpłatną analizę wstępną: czy budynek ma szansę spełnić warunki naboru. Pracujemy w całej Polsce. Wycena indywidualna po opisie budynków.

Zapytaj o wycenę audytu

Najczęstsze pytania

Kiedy ruszy nabór dla szpitali?

Daty nie ma. Harmonogram NFOŚiGW z 16 listopada 2026 podaje IV kwartał 2026 i status „planowany”. Strona Funduszu Modernizacyjnego mówi, że nabór ruszy po pozytywnej decyzji Europejskiego Banku Inwestycyjnego o finansowaniu inwestycji. Kryteria są już zatwierdzone, więc audyt można przygotować wcześniej.

Czy szpital musi korzystać z formuły ESCO/EPC?

Szpitale powyżej I poziomu systemu zabezpieczenia realizują inwestycje wyłącznie w formule ESCO/EPC. Tak mówi program, odwołując się do art. 95l ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, który określa poziomy szpitali. Szpitale I poziomu mogą ubiegać się o dotację w trybie konkurencyjnym, z punktami.

Czy zmiana punktacji z 28 września została przyjęta?

Nie znaleźliśmy takiej informacji. Zmiana dotyczy kryterium źródła ciepła (2 punkty za źródło bez spalania paliwa na miejscu) i podnosi maksimum z 11 do 12 punktów. Konsultacje trwały od 8 do 15 października 2026. Plik programu na stronie NFOŚiGW nadal ma 11 punktów.

Kto może złożyć wniosek, jeśli szpital działa jako spółka?

Jednostka samorządu terytorialnego, która ma co najmniej 51 procent udziałów lub akcji w podmiocie leczniczym prowadzącym działalność szpitalną i dysponuje większością głosów. W projekcie wymagano 100 procent, po konsultacjach próg obniżono.

Czy audyt energetyczny obejmie oświetlenie i klimatyzację?

Tego nie potwierdziliśmy. Program wymaga, żeby zakres modernizacji wynikał z audytu i pokazywał redukcję energii pierwotnej i końcowej, a wzór audytu ma podać regulamin naboru. Zakres audytu ustala się więc na początku, razem z jego wzorem.

Czy modernizacja zatrzyma pracę oddziałów?

Program tego nie rozstrzyga. Plan robót układa szpital razem z wykonawcą, a w audycie można wskazać etapy i rozwiązania możliwe do wdrożenia na czynnym obiekcie.

Ile można dostać na metr kwadratowy?

Koszt kwalifikowany nie może przekroczyć 2 500 zł na m² powierzchni o regulowanej temperaturze, a dla budynków zabytkowych 3 000 zł na m². Limit nie dotyczy ESCO/EPC.

Gdzie to sprawdzić

Stan na 16 listopada 2026. Warunki programów mogą się zmienić, więc przed złożeniem wniosku sprawdź ogłoszenie i regulamin na stronie instytucji.

Tomasz Kowalski — audytor energetyczny, inżynier automatyki

Na co dzień robi audyty energetyczne budynków i doradza przy dotacjach. O tym, jak przejść przez wnioski bez błędów, pisze prosto i z praktyki.

Chcesz to policzyć dla swojego budynku?

Zostaw kontakt — oddzwonimy i zrobimy bezpłatną analizę wstępną. Albo policz szacunkową dotację w kalkulatorze.

Wyceń audyt Kalkulator Czyste Powietrze